• Admin

Nieuwe inzichten in het ontstaan van Alzheimer door blootstelling aan zware metalen

Overwegend het meeste wetenschappelijk onderzoek naar Alzheimer richt zich op de erfelijke vorm van de ziekte (familiaire Alzheimer). Deze is echter maar in ongeveer 10% van de gevallen relevant. Voor het overgrote deel van de casuïstiek zijn de ziektemechanismen onbekend (sporadische Alzheimer) maar men houdt hier rekening met de schadelijke invloed van omgevingschemicaliën zoals sommige pesticiden en zware metalen.


Het Instituut BReIN legt in deze zin het accent op sporadische Alzheimer. Onderzoekers van BReIN hebben nu belangrijke aanwijzingen in handen gekregen dat met name de blootstelling aan het zware metaal cadmium een negatieve rol kan spelen bij de ontwikkeling van Alzheimer.



Hiertoe werd een genomische analyse uitgevoerd van bloedcellen van 632 Zweden en Italianen, verkregen via samenwerking binnen het EU project EnviroGenoMarkers. Concreet werd de expressie van zo'n 40.000 genen bepaald. Lood en cadmium waardes in bloed werden door een andere project partner gemeten. Het aldus verkregen “big data” bestand leende zich uitstekend voor een betrouwbare statistische analyse. Deze toonde aan dat lood geen sterke link toonde met het voorkomen van gen expressie profielen zoals deze gerapporteerd zijn in hersenen van overleden Alzheimer patiënten. Bepaald anders was dit in geval van cadmium blootstelling: deze bleek gerelateerd aan een reeks van gen expressie patronen zoals eerder gevonden in hersenweefsel van Alzheimer patiënten. Met name gold dit in mannen bij wie onder meer een onderdrukking werd vastgesteld van de expressie van het APOE gen waarvan bekend is dat het een cruciale rol bij het ontstaan van Alzheimer speelt.


Bloedcellen zijn natuurlijk geen hersencellen. Maar omdat zij wel hetzelfde genoom bevatten menen de BReIN onderzoekers dat de gevonden gen expressie profielen in bloed toch een weerspiegeling geven van de genomische reacties die zich bij blootstelling aan zware metalen in de hersenen kunnen voordoen en dat deze als zodanig relevant zijn voor het ontstaan van sporadische Alzheimer.


Dit onderzoek is onlangs gepubliceerd in het tijdschrift Frontiers in Public Health, section Exposome:


Titel: Blood transcriptome response to environmental metal exposure reveals potential biological processes related to Alzheimer's disease. Julian Krauskopf, Ingvar A Bergdahl, Anders Johansson, Domenico Palli, Thomas Lundh, Soterios A Kyrtopoulos, Theo M. De Kok, Jos C Kleinjans. DOI: 0.3389/fpubh.2020.557587


Deze publicatie is mede mogelijk gemaakt middels financiering van het project EnviroGenomarkers binnen het 7e Kaderprogramma van de Europese Unie en middels financiering van het Instituut BReIN binnen het Kennis As programma van de Provincie Limburg in samenwerking met Maastricht Universitair Medisch Centrum+ en Universiteit Maastricht.

© 2019 BReIN | All rights reserved | Design by Brightlands Maastricht Health Campus